oyunsever kadınlar arasında

Oyun olmadan hayata dayanmak ne zor. Oyunun içindeki "hayat" ve küçük direnişler güzel. Kendimi çok daralmış hissettiğimde, bir dayanışma hissiyle hatırladığım kadınlar var. Bir zamanlar yan yana mesai yapmış olduğum, şimdi hayatımın uzağına düşmüş kadınlar. Bugünden bakınca görüyorum ki her biri hayatın içinden geçerken bir oyun icat etmiş, bir ritüel yaratmış kendine. 

Wei'den başlayayım. Ofiste kendi özgürlük alanını yaratmış bir Çinli kadındı. Kendi köşesinde Çin Operası dinliyordu kimseleri takmadan. (Alay konusuydu.) Ben de ufaktan bağımlısı olmuştum, Çin filmleriyle yatıp kalkıyor, gecenin bir yarısı çin eriştesine (ve operasına) aşeriyordum o sıralarda. The patron'a herkesin önünde pat diye "kaç araban var senin? Hepsini kullanabiliyor musun ki" gibi sorular soruyordu. Bayılıyordum! Bense henüz pek çaylaktım. Fakat ofisin o hiç sarsılmaz gibi görünen ciddiyetini sabote edecek her eylemi desteklemeye hazırdım:) Wei konuşurken genellikle büyük "anglosakson" sessizlikler oluyordu.  Öğle yemeklerinde üç tane haşlanmış yumurta yiyordu. Beni bir kenara çekip işten ayrılacağını söylemiş, henüz geçici bir eleman olan bana sıkı bir pazarlık yapmamı tembihlemişti. 
Ofise herkesten önce gelen,  sekreterimiz Anna vardı, hamile. Evlenmeyi düşünmüyordu. Bir gün ailesinin gelmiş olduğu Portekiz’e gitme hayali kuruyordu. Lizbon'u (ve Lizbon Hikayesi filmini) ilk kez onunla merak etmeye başladım. Anna, ofisteki kadınlara sabahın ilk saatlerinde “sanatsal” erkek fotoğrafları gönderiyordu. Güne Anna’nın coşmuş hormonları ve yaptığı güzelim kahve ile başlıyorduk. 

Sonra Katy geldi. Venezüellalı, ufacık bir kadındı. Kırmızı, turuncu elbiseler giyiyor, simli sarı ojeler sürüyor, o belirgin aksanı ve tropik renkleriyle ("ay looov kolors") bizim ofisin ciddiyetiyle tam bir zıtlık oluşturuyordu. Hafta sonları birlikte tavuk kanadı yiyip bira içmeye gidiyorduk. Her seferinde baştan “öyle sarhoş olmak filan yok, kimseyi avutamam ben,” diye beni bir uyarıyordu. Genç olamadığına öfkeliydi biraz. Geceleri uyuyamıyordu Katy ve her gün yaşının yüzüne verdiği hasarları inceliyordu. "Bir zamanlar arkadaş olup da bir daha hiç görüşmeyenlerden olmayalım," demişti ayrılırken. Öyle olduk.

Daha sonrak işyerinde Sureshni ile tanıştım. Koyu Hıristiyan bir ailedendi, etrafındaki ölümlerin ardından bir ay simsiyah giyinirdi. Sureshni ofiste canı çay çeken tek kişiydi ve ofsin güneşli anlarından olan çay sohbetlerimiz bizi iki yakın arkadaş yapmıştı. Gün geçmiyordu ki çay ile ilgili bir gelişme yaşanmasın. Önce porselen bir demlik getirdik işyerine, sonra çeşitli çaylar, en incesinden cam bardaklar. Her şeyi deniyorduk, dünyanın en güzel çayını o ofiste demlemeye kararlıydık! Bana Sri Lanka’da geçen çocukluğunu anlatırdı. Bahçelerindeki filin fotoğrafını gösterdiğinde, dünyanın yuvarlak mı bilmem ama hakikaten değişik bir yer olduğuna karar vermiştim. Öğle aralarında o etrafında pek bir şey olmayan ofis binasının çevresini turlardık. Sureshni'nin hiç kavuşamadığı bir sevgilisi vardı. “Hayırsızın biriydi fikrimce.” 
Orada en çok içime işleyen kadınlardan biri de Zovag’dı. Yıllardır o şirketin sekreterliğini yapmıştı. Geç gelenleri filan azarlardı ama herkes bilirdi Zovag’ı, azarları pek kimseye işlemezdi. Ermeni'ydi Zovag. İlk gün beni iyice bir süzmüştü. Sonra birbirimizi eskiden beri tanıyormuşuzcasına bağlandık birbirimize. Üzerine titrediği çiçekleri vardı masasında, hepsini kendi taktığı bir isimle anardı. Noel öncesi, kutlama için ofise gelirken geçirdiği trafik kazasında kaybettik onu, çabuk bitti beraberliğimiz. Gülerek “Ottoman girl!” derdi bir şeye kızdığımı görünce.

Emine, kar yağdı mı başını ofis camına yaslayıp şarkı söylerdi içinden. O da benim gibi uzun yürüyüşleri seviyordu. İş çıkışı Ayrancı'dan Kolej'e yürürdük birlikte. Canım sıkıldığında sana fal bakayım deyip art arda güzel şeyleri sıralardı. Tüm ailesinin işine koştu, yeğenlerini okuttu, hiç evlenmedi Emine. Aleviydi ve düzene öfkesi bakiydi. Deliler gibi kitap okurdu. "Sigortanızı yaptık" diye bizi kandıran patronların çorbasını azıcık daha tuzlu yapardı. 
Filiz deli dolu bir kadındı. Dans etmeyi pek severdi, içinden geldiğince dansedeceği bir yeri özlerdi. Çocuğunu tek başına büyütmeye çalışıyordu. Eski kocasına kızgındı. Bana Kemal isimli adamlardan uzak durmamı öğütlemişti. İlk başta bir hırpalardı insanı. O çatışmadan sağ çıkarsan da seni pamuklara sarardı. Ne yapsan fazla tuzu kuru kalırdın yanında. Cohen’i dinletmiştim ona. "Amcamın kafası iyi," derdi. İsmi Leonard olanlar okeydi.

İnsanın kendi ülkesinde insanlara karşı daha önyargılı olabildiğini buraya geldikten sonra fark ettim. Daha gerilimliydi ilişkiler. Kimi ilişkiler ölü doğuyordu adeta. Ve sanki her şey biraz daha ağırdı. Belki de bu toprakların "ciğerini" bilmekten kaynaklanan bir ağırlıktı bu.

Geçen gün Wei’yi anarak üç değilse de iki haşlanmış yumurta yedim akşam yemeğinde. İçine biraz yeşil soğanla maydonoz doğrayıp üzerine kırmızı biber serptim, zeytinyağı gezdirdim. Çay demledim yanına. “İşte bir başkaldırı manifestosu” dedim içimden. Akşam yemeğinin ağırlığına, hayattaki sası tatlara inat!