Uğultulu Tepeler (Wuthering Heights)

"Wuthering Heights"ı yakın bir zamanda kitap kulübü vesilesiyle okudum. Bu gotik roman abidesi, ömür boyu etkisini üzerinizde taşıyacağınız romanlardan...

Baba Earnshaw, Wuthering Heights’a kimsesiz, kara yüzlü bir çocuk getirir. (Wuthering Heights, Earnshaw ailesinin yaşadığı evin ismidir.) Heathcliff’in aileye katılması aile içindeki ilişkilerin dinamiğini de değiştirir. Evin küçük kızı Catherine, Heathcliff’le iyi anlaşır, abisi Hinton ise Heathcliff'i horgörür ve bir türlü kabullenemez. İkisinin arasında gitgide büyüyen kindar öfkenin tersine Catherine’le Heathcliff iyice yakınlaşırlar. Babanın ölümüyle ev hayatı tamamen değişir. Hinton, evin efendisi olur. Heathcliff ise kendisine efendilik taslayan Hinton’a rağmen Catherine’in varlığıyla mutlu olmaktadır. Catherine tam o sıralarda komşu malikanenin kibar ve görgülü oğlu Edward Linton’la ilgilenmeye başlar.

Babanın ölümünden sonra Wuthering Heights, iyice bakımsız ve kötücül bir yer olur. Yazar, yaşayanların ruh haliyle birlikte köhneleşen evi çok güzel anlatır. Klostrofobik atmosferiyle ev adeta üzerinize üzerinize gelmeye başlar. Kitabın marifetleri anlatmakla bitmez. Kitap, tek bir öpüşme sahnesi dahi içermeden baştan sonra -ket vurulmuş- bir erotizmle yüklüdür. Mekanlar hep karakterlerle ilişkilendirilir. Gotik roman gereği kapalı kapılar, yasaklı odalar, gizli mektuplar, fırtınalar ve uğuldayan rüzgarlar eksik olmaz. Wuthering Heights civarı rüzgardan eğilmiş tek tük ağaçlardan, tekinsiz, çıplak kayalıklardan oluşurken Lintonlar'ın yaşadığı Thrushcross Grange’da sanki başka bir mevsim yaşanır, koyu gölgeli ağaçlar, çiçek tarhlarıyla bahçesi her daim bakımlıdır. Heathcliff ne kadar kaba ve tekinsizse Linton da bir o kadar ölçülü ve nazik biridir. Biri doğaya diğeri kültüre aittir. (Aslı’nın deyimiyle biri arkaik dünyaya diğeri uygarlığa ait.) Cathy bu iki aday arasından Linton’ı seçer. Ama tehlikeli olana karşı aşkı da bitmez. “Ben Heathcliff’im!” der Cathy hizmetçi Nelly'ye. Bir ara ortadan kaybolup "zengin ama öfkeli" olarak dönen Heathcliff ise Cathy'ye "Ben kendi katilimi seviyorum ama söyle, senin katilini nasıl sevebilirim?" der. Ne Heathcliff’in ne de Cathy'nin dünyasında orta halli duygulara yer yoktur.

Stephanie Meyers'ın Alacakaranlık (Twilight) kitabında adı geçtiğinden Alacakaranlık meraklıları harıl harıl bu kasvet abidesini okuyorlarmış. Tabii bu rastlantıya fazla şaşırmamak gerekir. Heathcliff, kitapta öyle anlatılır ki onun vampirler dünyasından kopup geldiğine inanmak hiç de güç değildir. Yemez içmez, geceleri mezarlıkta dolaşır, sivri dişleri ayışığında parlar. İçine işleyen şeytani kötülük, onu hem iyi bir vampir adayı hem de bir haz nesnesi yapar. Kötülük zaten kitabın neredeyse her karakterine bulaşır. Sınıfsal çatışmayı, bastırılmış cinselliği bir kenara bırakıp başlıbaşına bir kötülük manifestosu bile denebilir Wuthering Heights'a.

Kimileri kitabı okurken Heathcliff'e bayılmış. Ben ne Cathy be de Heathcliff 'e pek yakınlık duyamasam da (Şöyle diyeyim, gidip bir çorba bile içmem birlikte. Belki çok ısrar ederlerse)  kitabı baştan sona hayranlıkla okudum.

Bronte kardeşler

NOTLAR:
*Wuthering Heights, Emily Bronte'nin tek romanıdır. 30 yaşında yazmış.

*Kate Bush, "Heathcliff, benim Cathy, eve dön!" diye bir şarkı bile yapmış. Buyrun ama sakın korkmayın. Gayet kitabın ruhuna uygun.
http://www.dailymotion.com/video/x6ydv_kate-bush-wuthering-heights

*Ne zamandır izlediğim en kötü edebiyat uyarlaması: Peter Kosminsky'nin yönettiği Wuthering Heights. Heathcliff'i Ralph Fiennes ve iki Catherine'i de Juliette Binoche canlandırmış. Bence bu filmi David Lynch çeksin,Catherine'i de Naomi Watts canlandırsın.

*Deniz'e katılıyorum. "Uğultulu Tepeler" ismi kitaba "Rüzgarlı Bayır"dan daha çok yakışıyor. İsmi bir kenara bırakırsak Naciye Akseki Öncül'ün çevirisi güzel bir çeviri.